Leren met hart, hoofd en handen in de schooltuin
Schooltuinieren leert kinderen spelenderwijs over gezond eten. En eerlijk is eerlijk: zelf verbouwde groente smaakt gewoon beter! Daarom krijgen schooltuinen in Zuid-Holland tot eind 2026 een extra boost. Gemeenten en scholen kunnen nu ondersteuning krijgen om hun eigen schooltuin op te zetten. Doe je mee? Want jong geleerd, is oud gedaan!
Kinderen ontwikkelen een gezonde smaak, leren waar hun eten vandaan komt en beleven veel plezier aan het telen van hun eigen groenten. Lianne van der Kruk, kernteamlid bij de Alliantie Schooltuinen, somt met gemak de vele positieve effecten van schooltuinen op. “Ook mijn eigen kinderen vonden het geweldig. Ze zien echte wonderen gebeuren: een klein plantje in de grond groeit uit tot een prachtige grote andijvie.”
In de schooltuin draait het om leren met hart, hoofd en handen. De positieve effecten van moestuinieren op school worden steeds meer wetenschappelijk onderbouwd en er is ontzettend veel kennis en ervaring beschikbaar. Om die kennis te delen heeft de Alliantie Schooltuinen het Handboek Schooltuinen uitgebracht. “Daarmee willen we zoveel mogelijk mensen uit het onderwijs en de politiek betrekken bij onze missie en helpen om zelf aan de slag te gaan”, licht Lianne toe.
En met succes: na de overhandiging van het handboek aan gedeputeerde Gezondheid en Welzijn Mariëtte van Leeuwen besloot de provincie de beweging een duwtje in de rug te geven met de schooltuinboost Zuid-Holland – die bovendien mooi aansluit bij de provinciale beweging richting groene schoolpleinen.
Eerste stappen
Gemeenten en scholen kunnen tot eind 2026 hulp krijgen van moestuincoaches en Zuid-Hollandse NDE-centra om een schooltuin te realiseren. Ingrid Boltjes is hierbij de spin in het web. Met haar jarenlange ervaring in schooltuinieren is zij hét startpunt voor gemeenten en scholen die aan de slag willen. Onlangs sprak ze op een gezamenlijke studiedag van drie schoolbesturen heel veel docenten: “Ik hoorde daar veel enthousiasme om kinderen op een andere manier te laten leren.”
Toch ziet Ingrid dat er vaak ondersteuning nodig is bij de eerste stappen. “Leerkrachten en schoolbesturen hebben al veel op hun bord. Ze willen wel, maar kunnen er niet altijd voldoende tijd aan besteden – vooral de opstart kost moeite.” Daarom brengt de Alliantie Schooltuinieren partijen bij elkaar en ondersteunt scholen met een startbudget, kennis en expertise. “Denk aan een moestuincoach die helpt met de aanleg en leert hoe je het beste groente verbouwt – want niet iedere docent is ervaren in moestuinieren”, legt Ingrid uit.
Gedeputeerde Mariëtte van Leeuwen bezoekt een schooltuin
“Als een gemeente aan boord is, kunnen er echt grote stappen worden gezet.”
Gemeente aan boord
Ook helpt het netwerk van de Alliantie Schooltuinen bij het bepalen van de beste plek voor de tuin – op het schoolplein of bijvoorbeeld in samenwerking met een volkstuinencomplex in de buurt. “Daarna zoeken we samen naar manieren om de moestuin structureel in te bedden, zodat het iets blijvends wordt”, zegt Ingrid. Want in Zuid-Holland is nog winst te behalen: slechts 38% van de basisscholen kan nu gebruik maken van een schoolmoestuin. Dat ligt onder het landelijke gemiddelde van 48%.
Maar Lianne en Ingrid zien genoeg positieve ontwikkelingen die dat percentage snel kunnen doen stijgen. Ingrid is in gesprek met veel enthousiaste partijen, en gemeente Westland heeft zich zelfs gecommitteerd om jaarlijks drie nieuwe scholen te laten starten. “Als een gemeente aan boord is, kunnen er echt grote stappen worden gezet”, benadrukt Lianne.
Kinderen laten trots hun aubergine-oogst zien
Het verschil maken
“Om die stappen te zetten, is het belangrijk dat verschillende beleidsterreinen elkaar weten te vinden”, stelt ze. “In de schooltuin komen veel beleidsdoelen samen: klimaat, duurzaamheid, participatie en gezondheid.” Ambtelijke samenwerking en afstemming zien Lianne en Ingrid dan ook als een belangrijke motor om de groene golf op school te versnellen.
In praktijk ziet Ingrid hoe belangrijk het binnen de gemeente is dat iemand er écht voor gaat en op de troepen vooruit durft te lopen – of dat nu een ambtenaar, wethouder of burgemeester is. “Zo iemand zorgt ervoor dat verschillende beleidsterreinen elkaar vinden en samenwerken. Dat maakt echt het grote verschil!”
Wil jij ook het verschil maken? Neem contact op met Ingrid Boltjes via ingrid@ingridnatuurlijk.nl.
Op zoek naar meer inspiratie, nieuws en bijeenkomsten? Bezoek GezondZuidHolland.nl.